Leefstijladvies bij jicht
Jicht is een vorm van reuma. Je krijgt het als er te veel urinezuur in je bloed zit en de kristallen neerslaan. Dit kan pijnlijke ontstekingen veroorzaken in je gewrichten. Meestal gebeurt dit in je grote teen, voet, enkel of knie. Jicht is goed te behandelen om aanvallen te voorkomen.
Gebaseerd op de NVR-richtlijn en wetenschappelijke literatuur.
Hoe ontstaat jicht?
Urinezuur komt vrij als je lichaam purine afbreekt. Purine zit in je eigen cellen, maar ook in sommige voedingsmiddelen. Normaal plas je het urinezuur uit. Maar soms blijft er te veel in je bloed. Dan kunnen er kristallen ontstaan in je gewrichten. Deze kristallen zorgen voor pijn en een ontsteking.
Je kunt te veel urinezuur in je bloed hebben als:
- je nieren het niet goed afvoeren,
- je lichaam maakt te veel urinezuur aan, of je plast er te weinig van uit – of allebei
- je plastabletten gebruikt,
- je vaak alcohol drinkt,
- je overgewicht hebt,
- jicht in je familie voorkomt.
Wat kan jij zelf doen om jichtaanvallen te voorkomen?
Voldoende drinken helpt om urinezuur kwijt te raken.
- Drink minstens 2 tot 3 liter per dag (13–20 glazen), verdeeld over de dag.
- Koffie heeft een risico verlagend effect op jicht
- Heb je een vochtbeperking? Volg dan het advies van jouw arts of verpleegkundige.
Kies bij voorkeur voor:
- Water
- Zwarte of groene thee
- Koffie (gefilterd)
- Magere melk of yoghurt
Vermijd dranken met veel suiker of kunstmatige zoetstoffen.
Overgewicht verhoogt de kans op jicht.
Advies:
- Probeer langzaam af te vallen: maximaal 0,5 kilo per week.
- Doe geen crashdieet of vasten: dit kan juist een jichtaanval uitlokken.
- Blijf in beweging: wandelen, fietsen of zwemmen helpt.
Dierlijke producten met veel purine zorgen voor meer urinezuur.
Beperk:
- Rood vlees (rund, varken, lam)
- Bewerkt vlees (zoals vleeswaren)
- Orgaanvlees (lever, niertjes)
- Schaaldieren (garnalen, mosselen), kaviaar en viskuit
- Vette vis (haring, sardientjes, ansjovis, forel) – maximaal 1 keer per week
Wat is beter?
- Kip, kalkoen of eieren
- Plantaardige eiwitten, zoals peulvruchten, ongekruide tofu en tempeh, zijn goede keuzes. Andere vleesvervangers bevatten vaak veel zout.
Purine uit planten verhoogt het urinezuur niet.
U mag dus gerust eten:
- Bonen, linzen, kikkererwten
- Groenten
- Noten, zaden en amandelen
- Hummus en vegetarische vleesvervangers
Vruchtensuiker kan het urinezuur verhogen.
Beperk daarom:
- Frisdrank, vruchtensap, energiedrank
- Honing, jam, hagelslag, chocoladepasta
- Producten met toegevoegde fructose of kunstmatige zoetstoffen (lees het etiket)
Eet wél elke dag 2 stuks vers fruit
Alcohol zorgt ervoor dat je lichaam minder urinezuur uitscheidt.
Advies:
- Drink liever geen alcohol.
- Wilt u toch drinken? Maximaal 1 glas per dag.
Bier en sterke drank geven extra veel risico. Dit geldt ook voor alcoholvrije bier en sterke drank.
Advies:
- Gebruik dagelijks 450–600 ml melk of yoghurt
- Kies producten zonder suiker of vruchtensuiker (fructose)
Vitamine C in voeding kan mogelijk helpen om het risico op jicht te verlagen.
- Eet elke dag voldoende groente en fruit.
- Supplementen helpen hierbij minder goed dan voeding.
Podcast tip
Het beste dieet tegen jicht met diëtist Anna Kretova. Anna Kretova is diëtist bij Reade en heeft zich helemaal gespecialiseerd in de beste leefstijladviezen bij jicht.
